Takviye Yapınca Çalışan Araçta Hangi Parça Arızalıdır?

Oto tamir, araç arızaları ve bakım rehberleri. Araç sorunlarınıza adım adım pratik çözümler.

CoralCadence

Kayıtlı Kullanıcı
Puan 0
Çözümler 0
Katılım
27 Tem 2026
Mesajlar
534
Tepkime puanı
0
CoralCadence
Araçta takviye (yükleme) yapınca çalışan bir motor, sıklıkla belirli bir parçanın ya da sistemin arızalı olduğuna işaret eder. Bu durum, sürücüler için hem zaman kaybı hem de ek maliyet getirirken, doğru teşhis ile sorunun kökenine hızla inmeyi sağlar. Özellikle uzun mesafeli yolculuklarda ya da yoğun trafikte çalışan araçlarda, takviye gereksinimi kritik bir işaret olabilir. Bu makale, takviye olayının ardındaki yaygın arızaları, tanımlarını, tarihsel evrimini, uzman görüşlerini ve pratik çözüm yollarını derinlemesine ele alacak. Hedefimiz, okuyucuların bu durumu hemen tanıabilmesi ve gereken önlemleri alabilmesi için net, bilimsel ve uygulamaya yönelik bilgiler sunmaktır.

Takviye yapmadan önce, aracın performansını etkileyen temel faktörleri anlamak gerekir. Motorun yakıt, hava, ateşleme ve kablolu sistemleri, hepsi birlikte çalışır; birinde oluşan arıza, tüm çalışma dengesini bozabilir. Örneğin, düşük bir yakıt basıncı, motorun yeterli yakıt alamamasına yol açar ve bu da takviye gerektirebilir. Aynı şekilde, yakıt pompasındaki bir arıza, motorun tüketimini artırır ve takviye ile geçici bir çözüm aranır. Bu tür durumlar, araç sahiplerinin dikkatini çekmeli ve profesyonel bir teşhisle çözülmelidir.

Takviye, sadece bir geçici önlem değildir; aynı zamanda motorun gerçek sorunlarını ortaya çıkarır. Eğer takviye sırasında motor daha iyi çalışıyorsa, sorunun kaynağı genellikle yakıt veya ateşleme sisteminde bulunur. Ancak, takviye yapılması gereken bir durumda, sorunun detaylı bir şekilde incelenmesi ve kalıcı çözümler geliştirilmesi şarttır. Bu makalede, takviye ihtiyacının ardındaki yaygın arızalar, bunların tanımları, tarihsel gelişimi ve uzman önerileri ele alınarak, sürücülerin ve mekaniklerin bu sorunları hızlıca tanıması ve müdahale etmesi için rehberlik edeceğiz.

Temel Kavramlar ve Tanım​

Takviye, motorun normal çalışma koşullarında yeterli güç üretmediği durumlarda, ek bir güç kaynağı (örneğin bir yardımcı motor, turbo, supercharger veya aftermarket ekleyiciler) kullanarak performansı artırma yöntemidir. Bu ek güç, motorun hava-yakıt karışımını yoğunlaştırır, böylece daha fazla yakıtın yanması sağlanır ve çıkış gücü yükselir. Takviye uygulamaları genellikle otomobillerde, motosikletlerde ve ağır taşıma araçlarında görülür; ancak aynı prensip, motor tamirinde de geçerlidir. Örneğin, bir motorun düşük tork üretmesi durumunda, motorun hava akışını artırmak veya yakıt basıncını yükseltmek için takviye yapılabilir. Takviye, araç sahibinin hemen ihtiyaç duyduğu performansı sağlar, ancak arızanın kökünü çözmez. Bu yüzden takviye, genellikle bir teşhis aracıdır: Takviye ile motorun daha iyi çalışması, sorunun motorun yakıt veya ateşleme sisteminde olduğunu gösterir.

Takviye gerektiren bir durum, araçtaki bir parçanın arızalı olduğuna dair net bir işarettir. Örneğin, bir yakıt pompası arızası, motorun yeterli yakıt alamamasına yol açar. Bu durumda, ek bir yakıt basıncı sağlayan bir takviye, motorun geçici olarak düzgün çalışmasını sağlar. Aynı şekilde, bir hava filtresinde tıkanma, motorun havaya yeterli erişim kazanamamasına neden olur; bu da takviye ile geçici olarak düzeltilir. Takviye, motorun çalışma koşullarını değiştirerek, arızalı parçanın etkisini azaltır ve sürücüyü arızanın farkına varmaya teşvik eder. Dolayısıyla takviye, bir çözüm değil, bir uyarı cihazıdır.

Takviye, araçta farklı parçaların arızalı olduğu durumları ortaya çıkarır:
1. Yakıt Sistemi – Pompa, filtre, enjektörler, basınç regülatörleri, yakıt hatları.
2. Hava Sistemi – Hava filtresi, hava giriş hortumları, turbo/supercharger.
3. Ateşleme Sistemi – Ateşleme bobini, buji, buji kablosu, ECU.
4. Elektriksel Sistem – Batarya, alternatör, kablolar, sensörler.
5. Soğutma Sistemi – Termostat, radyatör, su pompası, fan.
6. Şanzıman ve Hız Kontrol Sistemleri – Dönüşüm oranları, vites değişim sensörleri.
7. Emisyon Kontrol Sistemleri – EGR valfi, katalitik konvertör, lambda sensörü.

Bu sistemlerden herhangi birinde bir arıza, motorun düşük güç üretmesine yol açar ve takviye ile geçici bir iyileşme sağlanır. Takviye, motorun çalışmasını optimizasyonla artırırken, arızalı parçayı tespit etmek ve düzeltmek için kritik bir araçtır.

Motor Ateşleme Sistemi Sorunları​

Motorun ateşleme sistemi, yanma sürecinin en kritik bileşenidir. Bu sistem, bujiler, buji kabloları, ateşleme bobini ve ECU gibi parçaları içerir. Ateşleme sistemindeki bir arıza, motorun düşük güç üretmesine ve takviye ihtiyacına yol açar. Örneğin, bir buji yanmaması, yanma odasında yeterli enerji üretilmemesine sebep olur. Bu durumda, takviye ile ek bir enerji kaynağı sağlanarak motorun geçici olarak performansı artırılır. Ancak, bu sadece bir geçici çözümdür ve bujinin değiştirilmesi gerekir.

Ateşleme bobisi, yüksek gerilim üretir ve bu gerilimi bujilere ileterek yanmayı başlatır. Bobinin aşınması veya yanması, motorun yanma sürecini engeller. Takviye ile bu enerj
iyi geçici olarak artırmak, motorun kısa vadede daha yüksek tork üretmesine olanak tanır; fakat bu, bobinin kendisinin bozulmuş olduğu anlamına gelir. Bu tip arızaların en yaygın belirtileri, motorun başlangıçta zorlanması, düşük RPM’de fark edilir güç kaybı ve motorun “düşük tork” modunda çalışmasıdır. Bunun yanı sıra, düşük voltajlı bir akü veya arızalı bir alternatör, ateşleme bobisine yeterli enerji sağlayamaz, bu da takviye gerektiren bir duruma yol açar. Ateşleme sisteminde meydana gelen bu tip hataların, motorun uzun vadeli performansını olumsuz etkilediğini unutmamak gerekir; bu yüzden takviye sadece geçici bir önlem olarak kalır.

Ateşleme sistemi arızaları, yakıt sistemindeki problemlere kıyasla daha nadir görülse de, motor verimliliği üzerinde aynı derecede kritik bir rol oynar. Örneğin, bujilerin aşınması, yanma odasında yanma dengesizliğine sebep olur ve motorun yanma sıcaklığını düşürür. Bu durum, motorun yakıt ekonomisini düşürür ve egzoz emisyonlarını artırabilir. Takviye ile bu dengesizlik geçici olarak düzeltilse de, bujilerin değişmesi veya yeniden ayarlanması gerekir. Ayrıca, buji kablolarının yıpranması, yüksek gerilim sinyalinin düzgün iletilmesini engeller; bu da motorun yanma süreçlerini yavaşlatır ve takviye gerektiren bir zorlanmaya neden olur. Ateşleme bobisinin, çok düşük bir gerilim çıkışı olması, motorun düzgün çalışmasını engeller; bu durumda takviye, bobinin geçici olarak yüksek gerilim üretmesini sağlayarak motoru ayağa kaldırır, ancak bobinin tamir edilmesi kaçınılmazdır.

Ateşleme sistemindeki sorunları tanımlarken, ECU’nun (Elektronik Kontrol Ünitesi) rolü de göz ardı edilmemelidir. ECU, yakıt enjeksiyon zamanlaması ve ateşleme zamanlamasını kontrol eder. ECU arızası, hem yakıt hem de ateşleme sistemlerini etkileyebilir. Örneğin, ECU’nun doğru zamanlamayı ayarlayamaması durumunda, motor yanma işlemi tam zamanında gerçekleşmez; bu da motorun düşük güç üretmesine ve takviye ihtiyacı duyulmasına yol açar. Takviye, ECU'nun doğru zamanlamayı sağlamadığı durumlarda, motorun yanma sürecini kısmen düzeltir, ancak ECU’nun yeniden programlanması veya değiştirilmesi gerekir.

Ayrıca, motorun hava-yakıt karışımını izleyen sensörlerin (örneğin, oksijen sensörü, hava akış sensörü) arızalı olması da ateşleme sistemini dolaylı olarak etkiler. Sensörlerin yanlış veri vermesi, ECU’nun yanma sürecini hatalı bir şekilde ayarlamasına neden olur. Bu da motorun düşük tork üretmesine sebep olur. Takviye ile bu hatadan geçici bir kurtuluş sağlanırken, sensörlerin yeniden kalibre edilmesi veya değiştirilmesi önemlidir. Ateşleme sistemindeki bu tip arızalar, motorun genel verimliliğini düşürür ve uzun vadede daha ciddi hasarlara yol açabilir.

Yakıt Sistemindeki Arızalar​

Yakıt sistemi, motorun en kritik bileşenlerinden biridir ve herhangi bir arıza, motorun performansını ciddi şekilde etkileyebilir. Yakıt pompasındaki bir arıza, motorun yeterli yakıt basıncını alamamasına yol açar; bu da motorun düşük tork üretmesine ve takviye gerektiren bir duruma sebep olur. Örneğin, bir otomobilin yakıt pompası zamanla yıpranır ve pompa kanallarında tıkanma oluşur; bu durumda motor, gereken yakıt miktarını alamaz ve takviye ile geçici bir güç artışı sağlanır. Ancak, pompa sorunları genellikle kalıcı bir çözüm gerektirir; takviye sadece geçici bir önlemdir.

Yakıt filtreleri, motorun yanma odasına temiz yakıt girişi sağlar. Filtrenin tıkanması, yakıt akışını engeller ve motorun düşük performans göstermesine neden olur. Takviye, bu tıkanıklığı geçici olarak aşarak motoru çalıştırabilir, ancak filtreyi temizlemek veya değiştirmek kalıcı bir çözümdür. Yakıt enjektörleri de kritik bir rol oynar; enjektörlerin tıkanması veya arızalı olması, motorun yanma odasına eşit ve yeterli yakıt püskürtmesini engeller. Bu durumda takviye ile yanma odasına ek bir enerji kaynağı sağlanarak motorun geçici olarak çalışması sağlanır, fakat enjektörlerin temizlenmesi veya değiştirilmesi gerekir.

Yakıt basınç regülatörleri, motorun ihtiyaç duyduğu basıncı korur. Regülatör arızası, yüksek veya düşük yakıt basıncına yol açar; bu da motorun düzgün çalışmamasına sebep olur. Örneğin, regülatörün aşırı düşük bir basınç vermesi, motorun yanma odasında yeterli yakıt alamamasına sebep olur. Takviye, bu düşük basıncı geçici olarak artırır ve motoru çalıştırır, ancak regülatörün tamir edilmesi veya değiştirilmesi gerekir. Yakıt hatlarındaki sızıntılar da aynı şekilde motorun performansını düşürür; takviye ile bu sızıntının etkisi geçici olarak bastırılır, fakat hatların onarılması kalıcı çözümdür.

Yakıt sistemindeki arızaların en sık karşılaşılan belirtileri arasında, motorun düşük tork üretmesi, anlık güç kaybı, motorun “düşük tork” modunda çalışması ve takviye gerektiren durumlar bulunur. Bu semptomların her biri, yakıt sistemindeki belirli bir bileşenin arızalı olduğuna işaret eder. Örneğin, düşük yakıt basıncı, yakıt pompası veya regülatör arızasını gösterirken, tıkanmış bir filtre, filtre değişimi gerektirir. Bu arızalar, takviye ile geçici olarak çözülebilir, fakat uzun vadeli performans için tamir veya değişim şarttır.

Hava Giriş Sistemindeki Sorunlar​

Hava girişi sistemi, motorun yanma odasına temiz ve yeterli miktarda hava sağlar. Hava filtresinin tıkanması, hava akışını engeller ve motorun düşük tork üretmesine yol açar. Takviye, bu tıkanıklığı geçici olarak aşarak motorun çalışmasına yardımcı olur, fakat hava filtresi temizlenmeli veya değiştirilmelidir. Hava filtresinin temizlenmesi, motorun yanma sürecini optimizasyonla iyileştirir ve yakıt verimliliğini artırır.

Hava giriş hortumları veya hava giriş valfleri, motorun hava akışını kontrol eder. Bu hortumlarda bir sızıntı veya valf arızası, motorun yeterli hava alamamasına sebep olur. Örneğin, bir hava giriş hortumu çatladığında, motorun hava akışı azalır ve takviye gerektiren bir durum ortaya çıkar. Takviye ile ek bir hava akışı sağlanarak motor geçici olarak çalışır, ancak hortumların onarılması veya valflerin değiştirilmesi gerekir.

Turbo şarjlı motorlarda, turbo valfleri veya intercooler arızaları da önemli bir rol oynar. Turbo valfi arızalı olduğunda, turbo yeterli hava basıncını üretemez. Bu durumda, motor düşük tork üretir ve takviye ile geçici bir güç artışı sağlanır. Turbo arızalarının takviye ile geçici olarak önlenmesi, motorun potansiyel hasar görmesini engeller, fakat turbo sisteminin tamir edilmesi veya değiştirilmesi gerekir. Aynı şekilde, intercooler tıkanması, turbo şarjlı motorun hava akışını azaltır ve takviye ile geçici bir çözüm sağlanır.

Hava giriş sistemindeki arızaların en yaygın belirtileri arasında, motorun düşük tork üretmesi, anlık güç kaybı, takviye gerektiren durum ve motorun “düşük tork” modunda çalışması bulunur. Bu belirtiler, hava filtresinin tıkanması, hava giriş hortumları veya valflerinde bir sızıntı veya turbo sistemi arızası gibi sorunlara işaret eder. Takviye, bu sorunların geçici bir çözümüdür, fakat uzun vadeli performans için hava filtresi temizliği, hortum onarımı ve turbo sisteminin bakımı gerekir.

Elektriksel ve Soğutma Sistemleri​

Elektriksel sistem, motorun çalışma verimliliğini sağlamak için kritik bir rol oynar. Batarya, alternatör ve kablolar, motorun çalışması için gerekli enerjiyi sağlar. Bataryanın düşük voltajlı olması veya alternatörün arızalı olması, motorun ateşleme bobisine yeterli enerji sağlayamaz. Bu durumda takviye ile geçici bir enerji artırımı sağlanır, ancak bataryanın veya alternatörün değiştirilmesi gerekir. Aynı şekilde, kabloların yıpranması veya gevşek bağlantılar, elektriksel sistemde arızalara yol açar. Takviye ile bu enerji kaybı geçici olarak giderilir, fakat kabloların onarılması veya yeniden bağlanması kalıcı çözümdür.

Soğutma sistemi, motorun çalışma sıcaklığını kontrol eder. Termostat, radyatör, su pompası ve fan, motorun aşırı ısınmasını önler. Termostat arızası, motorun sıcaklık kontrolünü kaybetmesine yol açar; bu da motorun aşırı ısınmasına ve düşük tork üretmesine sebep olur. Takviye, motorun geçici olarak çalışmasını sağlar, fakat termostatın tamir edilmesi gerekir. Radyatör tıkanması, su pompası arızası veya fanın çalışmaması da aynı şekilde motorun aşırı ısınmasına neden olur. Bu durumlarda takviye, motorun geçici olarak çalışmasını sağlar, fakat radyatör temizliği, pompa değişimi veya fan tamiri gerekebilir.

Elektriksel ve soğutma sistemindeki arızalar, motorun düşen güç üretimine ve takviye gerektiren durumlara yol açar. Bu arızaların belirtileri arasında, motorun düşük tork üretmesi, anlık güç kaybı, motor sıcaklığının yüksek olması ve takviye gerektiren durum bulunur. Takviye, bu arızaların geçici bir çözümdür, fakat elektriksel sistemin tamiri ve soğutma sisteminin bakımı uzun vadede gereklidir.

Şanzıman ve Hız Kontrol Problemleri​

Şanzıman, motor gücünü tekerleklere ileten kritik bir bileşendir. Otomatik şanzımanlarda, vites değişim sensörleri, şanzıman kontrol ünitesi ve şanzıman sıvısı, motorun düzgün çalışmasını sağlar. Vites değişim sensörleri arızalı olduğunda, motorun torku yanlış bir şekilde aktarılır, bu da motorun düşük tork üretmesine yol açar. Takviye, motorun geçici olarak çalışmasını sağlar, fakat sensörlerin değişimi veya yeniden kalibrasyonu gerekir. Şanzıman sıvısı seviyesinin düşmesi veya kirlenmesi de şanzıman performansını etkiler; bu durumda takviye ile geçici bir güç artışı sağlanır, ancak sıvı değişimi zorunludur.

Dizel ve benzinli motorlarda, şanzımanla ilgili sorunlar motorun tork üretimini olumsuz etkileyebilir. Örneğin, bir dizel motorda şanzıman sıvısının düşük basınçlı olması, tork transferini azaltır. Takviye, bu düşük basınçlı durumda motorun geçici olarak çalışmasını sağlar, fakat şanzıman sıvısı seviyesinin düzeltilmesi gerekir. Şanzıman kontrol ünitesi arızası da aynı şekilde motorun tork üretimini düşürür. Takviye ile geçici bir çözüm sağlanır, fakat kontrol ünitesinin programlanması veya değiştirilmesi gerekir.

Şanzıman ve hız kontrol sistemindeki arızaların en yaygın belirtileri arasında, motorun düşük tork üretmesi, anlık güç kaybı, şanzımanın normalden daha erken değişmesi ve takviye gerektiren durum bulunur. Bu belirtiler, şanzıman sıvısı sorunları, vites değişim sensörleri arızası veya şanzıman kontrol ünitesi hatası gibi sorunlara işaret eder. Takviye, geçici bir çözüm sağlamasına rağmen, şanzımanın tamir edilmesi veya kontrol ünitesinin yeniden programlanması uzun vadede gereklidir.

Emisyon Kontrol Sistemleri​

Emisyon kontrol sistemleri, motorun yanma sürecini ve egzoz gazlarını dengeleyerek çevreye duyarlı bir şekilde çalışmasını sağlar. EGR (Egzoz Gazı Geri Döndürme) valfi arızası, yanma sürecinde atık gazın geri döndürülmesini engeller; bu da yanma verimliliğini düşürür ve motorun düşük tork üretmesine yol açar. Takviye, EGR valfinin arızalı olduğu durumda motoru geçici olarak çalıştırır, fakat valfin tamir edilmesi veya değiştirilmesi gerekir. Lambda sensörü arızası da benzer şekilde yanma sürecini etkiler; bu durumda takviye ile geçici bir çözüm sağlanır, fakat sensörün değiştirilmesi gerekir.

Katalitik konvertör, egzoz gazlarını temizler ve motorun verimliliğini artırır. Katalitik konvertör tıkanması, egzoz gaz akışını engeller ve motorun tork üretimini düşürür. Takviye ile bu tıkanıklık geçici olarak aşılır, fakat katalitik konvertörün temizlenmesi veya değiştirilmesi gerekir. Emisyon kontrol sistemlerindeki arızalar, motorun düşük tork üretmesi, anlık güç kaybı ve takviye gerektiren durumlarla kendini gösterir. Takviye, bu arızaların geçici bir çözümüdür, fakat emisyon sistemlerinin temizliği ve bakımı uzun vadede gereklidir.

Uzman Önerileri ve İpuçları​

1. Yakıt basıncını düzenli kontrol edin – Yakıt pompası ve regülatör arızaları takviye gerektirir; bu yüzden yakıt basıncını ölçmek erken tanı sağlar.
2. Hava filtresini periyodik olarak değiştirin – Tıkanmış filtre, motorun hava akışını kısıtlar; takviye gerektirmeden önce filtre değişimi yapın.
3. Ateşleme sistemini test edin – Bujileri ve bobini 10-15 dakikada bir kontrol edin; aşınmış parçalar takviye ihtiyacını artırır.
4. Elektriksel bağlantıları kontrol edin – Gevşek veya korozyonlu bağlantılar enerji kaybına sebep olur; takviye yerine bağlantıları sıkın.
5. Soğutma sistemini izleyin – Termostat ve radyatörü periyodik temizleyin; aşırı ısınma takviye ile geçici olarak düzeltilir.
6. Şanzıman sıvısını kontrol edin – Düşük veya kirli sıvı şanzıman performansını düşürür; takviye yerine sıvı değişimi yap
7. Emisyon sensörlerini test edin – Lambda sensörü ve EGR valfini arızaya karşı test edin; bu parçalar motor verimliliğini doğrudan etkiler.
8. Motor sıcaklığını izleyin – Termostat arızası, aşırı ısınmaya yol açar; takviye geçici çözüm olur, ancak termostatın değişimi gerekir.
9. Yakıt filtresi ve enjektörleri temizleyin – Tıkanmış enjektörler yakıt akışını engeller; takviye geçici rahatlama verir, fakat temizlik gerekir.
10. Profesyonel teşhis yaptırın – Takviye gerektiren durum, genellikle derin bir arızaya işaret eder; otomobilinuzu uzman bir teknisyene göstermek kalıcı çözüm sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular​

Takviye nedir ve neden gereklidir?​

Takviye, motorun normal çalışma koşullarında yeterli güç üretmediği durumlarda ek bir güç kaynağı kullanarak performansı artırma yöntemidir. Sıklıkla, yakıt, hava, ateşleme veya elektriksel sistemde bir arıza olduğunda takviye gereklidir.

Takviye yaparken hangi parçalar kontrol edilmelidir?​

Yakıt pompası, yakıt filtresi, hava filtresi, bujiler, ateşleme bobini, batarya, alternatör, termostat, radyatör, şanzıman sıvısı ve emisyon sensörleri incelenmelidir.

Takviye geçici bir çözümdür mi?​

Evet, takviye genellikle sorunun kökünü çözmez; sadece geçici bir güç artışı sağlar. Sorunun kaynağı tespit edilip onarılmalıdır.

Takviye uygulaması ne kadar süreyle devam eder?​

Takviye, arıza giderilene kadar sürebilir. Ancak, uzun süreli takviye motorun aşırı ısınmasına ve hasar görmesine yol açabilir.

Takviye ile ilgili maliyetler nelerdir?​

Geçici takviye için ek bir güç kaynağı alınması gerekebilir; fakat kalıcı çözümler, parça değişimi ve tamir maliyetlerini içerir.

Takviye yapmadan önce ne yapmalıyım?​

Önce araçtaki temel sistemleri (yakıt, hava, ateşleme, elektrik) kontrol edin ve gerekirse profesyonel bir teşhis alın.

Takviye ile ilgili riskler nelerdir?​

Geçici takviye, motorun aşırı ısınması, yakıt tüketiminin artması ve uzun vadeli hasarlar gibi riskleri beraberinde getirir.

Sonuç​

Takviye, motorun büyük bir parçasının arızalı olduğuna dair güçlü bir uyarıdır. Yakıt, hava, ateşleme, elektriksel, soğutma, şanzıman ve emisyon kontrol sistemleri arızalı olduğunda motor, düşük tork üretir ve geçici bir güç artışı için takviye gerektirir. Bu durum, aracın verimliliğini, yakıt ekonomisini ve uzun ömürlülüğünü olumsuz etkiler. Takviye yalnızca geçici bir çözüm sunar; uzun vadede sorunların kökünden tedavi edilmesi gerekir. Yakıt basıncı, hava filtresi, ateşleme sistemleri, elektriksel bağlantılar, soğutma sistemleri, şanzıman sıvısı ve emisyon sensörleri düzenli olarak kontrol edilmelidir. Uzman önerileri ve ipuçları, arızaların erken tespiti ve kalıcı çözümlerle motorun optimum performansını korumanıza yardımcı olur. Böylece, araç sahibinin hem güvenliğini hem de ekonomik kullanımını sağlamış olur.
 
Geri